دانستنی های لازم در مورد سفته

تاریخ انتشار: 99/08/28 13:08:18 دسته: مالی نویسنده: احسان تقربیان (0) (966)
دانستنی های لازم در مورد سفته

تعریف سفته
سفته تعهدنامه است که به موجب آن امضاءکننده تعهد می‌نماید که مبلغی وجه در زمان معین یا به محض مطالبه از سوی دارنده، در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله‌کرد آن شخص کارسازی بنماید
شرایط شکلی سفته
سفته باید حاوی مفاد ذیل باشد:
الف) امضاء یا مهر صادرکننده
ب) نام و نام خانوادگی صادرکننده (متعهد)
ج) گیرنده وجه (متعهد له)
د) تاریخ صدور
ه) مبلغی که باید پرداخت شود
و) موعد پرداخت
درخصوص افراد مندرج در سفته باید اشاره کرد، بی‌تردید نام صادرکننده (متعهد) که مدیون و بدهکار می‌باشد حتماً نوشته می‌شود. لیکن متعهدله آن (کسی که سفته در وجه او صادر می‌شود) ممکن است در هنگام صدور، معین یا نامعلوم باشد. در موردی که سفته برای شخص معینی صادر می‌گردد، نام و نام خانوادگی او به عنوان متعهدله ذکر می‌شود در غیر این صورت به جای نام او در وجه حامل نوشته می‌شود. در مورد اول، شخص معین و در مورد دوم، دارنده سفته در برابر صادرکننده طلبکار می‌شود و باید مبلغ سفته را در سررسید آن پرداخت نماید. در مواردی ممکن است دارنده (ظهرنویس)، با امضای پشت سفته آن را به دیگری منتقل کند، که در این صورت وی جانشین حقوق و تکالیف ناشی از آن می‌شود. همچنین عبارت «حواله‌کرد» در سفته به شخص این اختیار را می‌دهد که سفته را به دیگری واگذار نماید. البته باید توجه داشت که اگر عبارت حواله‌کرد در سفته نیز وجود نمی‌داشت،‌ دارنده سفته می‌توانست با ظهرنویسی (پشت‌نویسی)، آن را به شخص دیگری انتقال دهد
واخواست سفته
واخواست عبارت از اعتراض رسمی نسبت به سفته‌ای است که در سررسید مقرر پرداخت نشده است. واخواست علیه صادرکننده سفته به عمل می‌آید و باید رسماً به او ابلاغ گردد. واخواست در برگه‌های چاپی که از سوی وزارت دادگستری تهیه گردیده نوشته می‌شود. هم‌چنین بانک‌ها نیز واخواست نامه چاپی مخصوص دارند.
دارنده سفته باید آن را در سررسید، مطالبه نماید. در صورت عدم پرداخت، دارنده سفته باید ظرف ده روز از تاریخ سررسید، سفته را واخواست نماید. اگر روز دهم تعطیل باشد روز بعد از آن عمل واخواست انجام خواهد شد. واخواست‌نامه در سه نسخه مشابه (یک نسخه اصول و دو نسخه رونوشت) تنظیم شده و به وسیله واخواست‌کننده امضا می‌گردد. پس از چسباندن تمبر به مبلغ لازم به دستور دادگاه، سفته توسط مأمور اجرا (براساس مقررات مربوط به ابلاغ به صادرکننده سفته) ابلاغ می‌گردد
نسخه دوم واخواست‌نامه را مأمور ابلاغ به ابلاغ‌شونده یا محل اقامت او می‌دهد. نسخه اصلی به واخواست‌کننده تسلیم می‌شود و نسخه سوم در دفتر واخواست دفتر دادگاه بایگانی می‌گردد.
نحوه تعیین سررسید و زمان پرداخت سفته
این امر بدین صورت است که اگر سفته عندالمطالبه (به رؤیت یا بی‌وعده) باشد، صادرکننده باید به محض مطالبه توسط دارنده، مبلغ آن را پرداخت نماید. لیکن چنانچه سفته دارای موعد معین باشد در زمان مقرر قابل پرداخت است.
منظور از ظهرنویسی در سفته
ظهرنویسی یا به تعبیر دیگر پشت‌نویسی، برای انتقال سفته به شخص دیگر یا وصول کردن وجه آن است. اگر ظهرنویسی برای انتقال باشد، دارنده جدید سفته دارای تمام حقوق و مزایایی می‌شود که به آن سند متعلق است.
البته لازم به گوشزد است که معمولاً هدف اولیه از ظهرنویسی انتقال است، اما اگر برای وکالت در وصول باشد، باید این موضوع در ظهر سفته تصریح گردد و نیز به امضای ظهرنویس برسد. در واقع کسی که با ظهرنویسی، وکالت در وصول سفته پیدا می‌نماید، مانند دارنده سفته حق اقامه دعوی را نیز برای وصول آن پیدا می‌کند.
از طرفی دیگر، اگر سفته با ظهرنویسی‌های متعدد به اشخاص گوناگون انتقال یابد، شخصی که سفته را امضا کرده و همگی ظهرنویس‌ها در مقابل دارنده آن مسئولیت تضامنی دارند، یعنی این که دارنده سفته در صورت عدم پرداخت و واخواست، می‌تواند به هر کدام از آن‌ها که بخواهد (به صورت منفرد) یا به دو یا چند یا تمامی آن‌ها (به صورت دسته‌جمعی) رجوع نماید. همین حق رجوع را نیز هر یک از ظهرنویس‌ها نسبت به ظهرنویس‌های ماقبل خود و صادرکننده سفته دارد. پس صادرکننده به علاوه ظهرنویسها، همگی مسئول پرداخت وجه سفته خواهند بود. بر این اساس انبوهی از مسئولیت‌ها برای پرداخت مبلغ مندرج در سفته به وجود می‌آید. این مسئولیت درخصوص چک نیز جاری و ساری است. شایان ذکر است که برای استفاده کردن از مسئولیت تضامنی ظهرنویس‌ها، دارنده سفته باید ظرف یک سال از تاریخ واخواست، دادخواست خود را به دادگاه تقدیم نماید. اگر دارنده سفته به این وظیفه قانونی عمل ننماید، دادخواهی وی علیه ظهرنویس‌ها قبل پذیرش نیست. به علاوه هرگاه سفته از طرف تجّار یا برای امور تجارتی صادر شده باشد، مهلت اقامه دعوای مربوط به آن پنج سال از تاریخ صدور اعتراض‌نامه یا آخرین تعقیب قضائی می‌باشد. لیکن چنانچه وجه سفته را نتوان به واسطه حصول مرور زمان ۵ سال مزبور مطالبه کرد، دارنده سفته می‌تواند تا حصول مرور زمان اموال منقول که مهلت آن ۱۰ سال می‌باشد، وجه آن را از کسی که به ضرر او استفاده بلاجهت کرده است مطالبه نماید. در نهایت اینکه، دارنده سفته واخواست شده که در موعد مقرر اقامه دعوی نموده، می‌تواند از دادگاه تقاضا نماید که اموال طرف دعوی را قبل از رسیدگی و صدور حکم به نفع او (با صدور قرار تأمین خواسته) توقیف نماید. در این صورت پس از صدور حکم، دارنده سفته در وصول طلبش از مال توقیف شده، بر سایرین مقدم است. دادگاه نیز به محض تقاضای دارنده سفته، ممکن است معادل وجه آن از اموال طرف مقابل به عنوان تأمین توقیف (خسارت احتمالی) نماید.

انتهای پیام/